eso2211tr — Görüntülü Bülten

ESO teleskobu muhteşem bir kozmik dansı görüntüledi

16 Ağustos 2022

ESO’nun Çok Büyük Teleskobu (VLT) muazzam büyüklükte kozmik bir çarpışmanın sonucunu - NGC 7727 gökadasını - görüntüledi. Bu dev, iki gökadanın yaklaşık bir milyar yıl önce başlayan birleşmesi olayı sonucunda doğdu. Bunun merkezinde ise bu zamana kadar bilinen en yakın süper kütleli kara delik çifti bulunmakta, ki bu iki nesnenin kaderlerinde bütünleşip çok daha büyük kütleli bir karadelik olmak var.

Tıpkı sokakta yürürken birine çarpma olasılığımız olduğu gibi, gökadalar da birbirlerine çarpabilirler. Fakat her ne kadar gökada boyutlarındaki etkileşimler dolu bir sokaktaki çarpışmadan çok daha şiddetli olsa da tekil olarak yıldızlar arası çarpışma genellikle görülmez; çünkü aralarındaki mesafe boyutlarına kıyasla çok daha fazladır. Bundan ziyade gökadalar birbirleri etrafında dans ederler ve bu sırada kütleçekiminin yarattığı gel-git kuvvetleri her iki dans partnerinin de görünümünü dramatik olarak değiştirir. Yıldız, gaz ve tozların “kuyrukları” bu gökadaların çevresinde dönerken eninde sonunda yeni, birleşmiş bir gökada oluştururlar. Bu, bozulmuş ve güzel, asimetrik şekliyle gözlemlediğimiz NGC 7727’nin de oluşum hikayesidir.

Bu kozmik ölçekteki çarpışmanın sonuçları ESO’nun VLT’sindeki Odak Düşürücü ve Düşük Dağılımlı Tayfölçeri 2 (FORS2) cihazıyla alınmış bu görüntüde muazzam bir belirginlikte görülüyor. Her ne kadar bu galaksi başka bir ESO teleskobu ile daha önce yakalanmış ise de bu yeni görüntü hem ana gövde hem de onun çevresindeki silik kuyruklarla ilgili daha ince ayrıntıları göstermekte. 

Bu ESO VLT görüntüsünde gökadaların birleşmesi sırasında iç içe geçmiş uzantıların yaratıldığını, bunların gökadalardan yıldız ve tozları çalarak NGC 7727’yi sarmalayan devasa kolları oluşturduğunu görüyoruz. Bu kolların bir kısmı görüntüde parlak mavi-morumsu noktalar olarak görülen yıldızlarla bezenmiş durumda.

Bu görüntüdeki bir başka şey de gökadanın merkezinde, onun dramatik geçmişine işaret eden iki parlak noktadır. NGC 7727’nin merkezinde birleşme öncesindeki her iki gökadanın sahip olduğu çekirdek hala bulunmaktadır. Bunların her biri süper kütleli bir kara deliğe ev sahipliği yapmakta. Dünya’dan 89 milyon ışık yılı uzaklıkta Kova takımyıldızındaki bu süper kütleli kara delikler bize en yakın kara delik çiftidir. 

NGC 7727 içinde gözlenen kara delikler gökyüzünde birbirlerinden salt 1600 ışık yılı uzaklıkta bulunmakta olup astronomik ölçekte bir göz açıp kapatmaya benzer olan 250 milyon yıl içinde birleşmeleri beklenmektedir. Kara delikler birleştiği zaman daha da ağır bir kara delik meydana getirirler. 

Buna benzer şekilde süper kütleli kara deli çiftlerinin aranışının ESO’nun yaklaşan Aşırı Büyük Teleskop‘u (ELT) ile büyük bir atılım yapması bekleniyor. ELT’nin 2020lerin sonlarına doğru Şili’nin Atacama Çölü’nde çalışmaya başlaması planlanıyor. ELT ile birlikte gökadaların merkezlerinde bunun gibi keşiflerin çok daha fazlasını yapabilmeyi umuyoruz. 

İçinde bulunduğumuz gökadanın merkezinde de bir kara delik bulunmakta olup, en yakın komşumuz Andromeda Gökadası ile milyarlarca yıl içinde gerçekleşecek bir çarpışmanın yolundadır. Belki de bu beklenen çarpışmanın ortaya çıkaracağı gökada bizim şu anda NGC 7727’de gördüğümüz kozmik ölçekte dansa benzer bir şeyle sonuçlanacak. Bundan dolayı bu görüntü bize gelecekten bir parça sunuyor olabilir.

Daha fazla bilgi

Bu görüntü  ESO’nun Kozmik Mücevherler programı kapsamında ESO teleskopları kullanılarak gökbilim görüntülerinin eğitim ve hakla ilişkiler amaçlı kullanımı için geliştirilen girişimle elde edilmiştir. Program çoğunlukla gökyüzü koşullarının bilimsel gözlemler için uygun olmadığı zamanları, görsel olarak ilginç, merak uyandırıcı ve ilgi çekici nesnelerin fotoğraflarını çekmek için kullanıyor.  Toplanan tüm veriler ayrıca ESO'nun bilim arşiviyle profesyonel gökbilimciler için de gelecekteki bilimsel çalışmalarda kullanılmak üzere erişime açık hale getirilmektedir.

Avrupa Güney Gözlemevi (ESO) dünya genelindeki bilim insanlarına, tümünün faydasına olacak şekilde, Evren’in gizemlerini keşfetme fırsatı sunmaktadır.  Araştırmacıların heyecan verici sorulara yanıt aradıkları ve gökbilimine olan merakı yaygınlaştırdığı, yer konuşlu birinci sınıf gözlemevlerini tasarlayıp, inşasını ve işletilmesini gerçekleştirerek gökbilimde küresel iş birliğini destekliyoruz. 1962 yılında hükümetler-arası bir kurum olarak kurulan ESO, bugün 16 Üye Ülke (Avusturya, Belçika, Çekya, Danimarka, Fransa, Finlandiya, Almanya, İrlanda, İtalya, Hollanda, Polonya, Portekiz, İspanya, İsveç, İsviçre ve Birleşik Krallık), ev sahibi olarak Şili ve Stratejik Ortak olarak Avustralya tarafından desteklenmektedir. ESO’nun genel merkezi ile ziyaretçi merkezi ve ESO Süpernova planetaryumu Almanya’daki Münih yakınlarında yer alırken, gökyüzünü gözlemek için eşsiz koşullara sahip olan Şili’deki Atacama Çölü teleskoplara ev sahipliği yapmaktadır. ESO üç farklı gözlem yerleşkesi işletmektedir: La Silla, Paranal ve Chajnantor. ESO Paranal’da Çok Büyük Teleskop ve onun Girişimölçerini, ek olarak iki tarama teleskobu olan, kırmızı-ötesinde çalışan VISTA ile görünür ışıktaki VLT Tarama Teleskobu’nu işletmektedir. Yine Paranal’da ESO dünyanın en büyük ve en duyarlı gama-ışın gözlemevi olan Cherenkov Teleskop Dizgesi Güney’e ev sahipliği yapacak ve işletecektir. Uluslararası ortakları ile ESO Chajnantor’da gökyüzünü milimetre ve milimetre-altı aralığında gözleyen iki tesis olan APEX ve ALMA’yı işletmektedir. Paranal yakınlarındaki Cerro Armazones’te “dünyanın gökyüzünü izleyen en büyük gözü” olacak ESO’nun Aşırı Büyük Teleskobu’nu inşa ediyoruz. Şili Santiago’daki ofislerimizden ülkedeki operasyonlarımızı destekleyerek Şili toplumunu ve ortaklarımızı ilgili süreçlere dahil ediyoruz.

ESO Basın Bültenlerinin çevirileri ESO Bilim Toplum Ağı’nda (ESON) bulunan ESO üyesi ve diğer ülkelerdeki bilim toplum uzmanları ve bilim iletişimcileri tarafından gerçekleştirilmektedir. ESON Türkiye çeviri ekibinde Orta Doğu Teknik Üniversitesi (Ankara) ve Çağ Üniversitesi – Uzay Gözlem ve Araştırma Merkezi’nden (Mersin) uzman kişiler yer almaktadır.

Bağlantılar

İletişim

Arif Solmaz
Çağ Üniversitesi - Uzay Gözlem ve Araştırma Merkezi
Mersin, Türkiye
Tel: +90 324 651 48 00
E-posta: arifscag@gmail.com

Güray Hatipoğlu
ODTÜ - Yer Sistem Bilimleri
Ankara, Türkiye
E-posta: gurayhatipoglu@gmail.com

Bárbara Ferreira
ESO Media Manager
Garching bei München, Germany
Tel: +49 89 3200 6670
Cep: +49 151 241 664 00
E-posta: press@eso.org

Connect with ESO on social media

Bu bir ESO Basın Bülteni çevirisidir eso2211.

Bülten Hakkında

Bülten No.:eso2211tr
Adı:NGC 7727
Tür:Local Universe : Galaxy : Type : Interacting
Facility:Very Large Telescope
Instruments:FORS2

Görüntüler

NGC 7727’s spectacular galactic dance as seen by the VLT
NGC 7727’s spectacular galactic dance as seen by the VLT
sadece İngilizce
Close-up view of the nearest pair of supermassive black holes
Close-up view of the nearest pair of supermassive black holes
sadece İngilizce
Wide-field view of the region of the sky hosting NGC 7727
Wide-field view of the region of the sky hosting NGC 7727
sadece İngilizce
Bumps in the heavens
Bumps in the heavens
sadece İngilizce

Videolar

Journey to the closest pair of supermassive black holes
Journey to the closest pair of supermassive black holes
sadece İngilizce