En ilginç ve en nadir astronomik nesneleri araştıran tarama teleskopları,
geniş gökyüzü alanlarını hızlıca ve derinlemesine taramak için tasarlanmıştır.
İz sürme görevlerinde ve devasa boyutlardaki verilerin üretilmesinde en son teknolojiyi kullanırlar.
ESO'nun hizmete sunulan iki tarama teleskopu her açık gecede,
güney göklerini parça parça ve özenle haritalandırıyor.
Bu bir ESOcast'dir!
ESO, Avrupa Güney Gözlemevi'nin perde arkasındaki ileri bilim ve yaşam.
VISTA ve VST —
iki güçlü tarama telekopu:
VISTA, Görünür ve Kırmızı-ötesi Gökbilim Tarama Teleskopu,
ve VST, VLT Tarama Teleskopu.
Her iki teleskop da ESO'nun Şili'deki Paranal Gözlemevi'nde bulunur
ve muhtemelen dünyada bu işe adanmış en güçlü görüntüleme tarama teleskoplarıdır.
Tarama teleskopları samanlıkta iğne ararlar:
tehlike potansiyeli olan dünya-yakını asteroitler, gizli kümeler, patlayan yıldızlar ve uzak kuazarlar gibi ender astronomik nesneler.
Gökyüzünün olağanüstü detaylarda küçük parçalarına odaklanan daha büyük teleskopların aksine,
VISTA ve VST gökyüzünün geniş alanlarını çalışır.
Sonuçlanan taramalar devasa boyutlarda bilimsel veri arşivleri üretir ve bir çok ilginç nesneyi alırlar.
Bunlar daha sonrasında hemen yakınında bulunan VLT gibi çok daha büyük teleskoplarla daha yüksek detaylarda çalışılabilir.
VISTA'nın 4.1 metre genişliğinde bir ana aynası vardır,
ki bu onu, yakın kırmızı-ötesi dalga boylarında gökyüzünü taramaya adanmış, açık ara farkla dünyadaki en büyük teleskop yapar.
Üstelik, bir astronomik yakın kırmızı-ötesi kamerasının gördüğü en geniş kapsama alanına sahip son teknoloji ürünü 67 megapiksellik bir kamerayla donatılmıştır.
VISTA çalışmalara 2010'da başlıyor
ve daha önceki tarama teleskoplarıyla elde edilenden 40 kez daha büyük hassasiyetle gökyüzünü gözlemleyebilir.
Kırmızı-ötesi ışıkta gözlemiyle, VISTA, toz bulutlarından dolayı örtülen ve soğuk oldukları için
ya da ışığı görünür tayftan kırmızıya kaydığı için görünür ışıkta görülmesi mümkün olmayabilen nesneleri çalışabilir.
VST 268-megapiksellik canavar gibi bir ccd kamerayla donatılmış
ve dolunayın kapladığı alanın dört katı kadar bir görüş alanı olan gelişmiş 2.6-metrelik bir teleskoptur.
VST görünür-ışıkta gece gökyüzünü inceler ve VISTA'nın yakın-kırmızı ötesi görünümünü tamamlar.
VISTA ve VST muazzam miktarlarda tarama verisi üretir
ve Paranal Gözlemevi'nin bilimsel keşif potansiyelini olağanüstü şekilde artırır.
Veriler onlarca yıldır gökbilimciler tarafından ayıklanabilen nesnelerin katalogları ve
görüntülere ait geniş arşivlerde depolanır.
Tarama teleskopları gelecek tesisler için yöntem hazırlamada hayati bir rol oynayacak.
Keşiflerinden bazıları gelecek Avrupa Aşırı Büyük Teleskopu'nu kullanan çok daha detaylı çalışmalar için hedefler olacak.
ESO'nun tarama teleskopları en iyi ayrıntıda gökyüzünü haritalandırmaya devam edecek.
Buldukları şey, bugün astrofizikteki en heyecan verici bazı sorunları ele almaya yardımcı olacak —
Samanyolu'nun yapısı ve gizemli karanlık madde ve karanlık enerjinin doğası da dahil.
Transkripsiyon: ESO; Çeviri: Görkem Koray Öz