Salam və ESOcasta xoş gəldiniz.
Göylərdən işıq tutmaq və qeyd etmək hər zaman astronomiyada əhəmiyyətli bir ünsür olmuşdur.
Bu hissədə, Kainatı əsrlər ərzində araşdırmaq üçün.
istifadə edilən qəbul edicilərin tarixini araşdıracağıq.
İlk astronomik "detektor", əlbəttə, köməksiz insan gözü idi.
17-ci əsrə qədər daha zəif və daha uzaq ulduzları görməmizə köməkçi olacaq bir vasitə istifadə başladıq:
teleskop.
Teleskopun ilk astronomik istifadələrindən biri, Qalileo Qaliley tərəfindən 1609-cu ildə geri döndü.
Bir çox şey arasında, Yupiterin ən böyük dörd ayını kəşf etdi
və bu kainatdakı yerimizə olan görüşümüzü sonsuza qədər dəyişdirdi.
Ancaq, teleskop vasitəsilə gördüklərini qeyd etmək üçün,
Galileo və ondan sonrakı alimlər qələm və kağızla çəkmək məcburiyyətində qaldılar.
Gördüklərini çəkməyə məcbur idilər.
Təxminən 230 il sonra, 19-cu əsrin ortalarında, insan gözündəki bu asılılıq nəhayət ki sona çatdı.
Bunun yerinə astronomlar göy cisimlərindən gələn işığı qəbul etmək üçün fotoşəkil plitələr istifadə etməyə başladılar.
İndi bunların bir neçə üstünlükləri var.
Başlanğıc olaraq, Foto plitələr, astronomların göz tərəfindən
mümkün olandan daha sönük obyektləri qəbul etməyə icazə verərək saatlarla məruz qala bilərlər.
Və ilk dəfə astronomlar, yalnız bir eskiz yerinə, gecə səmada etibarlı bir imicə sahib idilər.
Lakin, gözlə müqayisədə böyük bir inkişaf olmasına rəğmən, fotoqrafik lövhələr mükəmməldən çox uzaq idi.
Və beləcə, daha çox həssaslıq axtarışı davam etdi ...
Texnologiya irəlilədikcə sonunda elektron dövrəyə girdi.
Fotomultiplier vakuum balonları 1930-cu illərdə istifadəyə verildi.
Onlar daxil olan fotonu elektrona çevirirdilər,
hansı ki, asan ölçülən bir elektrik cərəyanı istehsal etmək üçün ard arda vurulur.
İndi Fotoçoxaltıcıların həssaslığı foto lövhələrinkindən 10 qat daha artıqdır.
Lakin onlar mahiyyətcə yalnız bir pixel kamera olan istifadə etmək çətin idi.
Buna baxmayaraq, hər şey 1970-ci illərdə rəqəmsal görünüşün inkişafıyla dəyişdi.
Enerji yığa bilən cihazlar və ya CCDlər işığa yüksək həssaslığı olan yarımkeçiricilərdir.
Bunlar, hər biri bir şəkil elementi və ya pikseli təmsil edən milyonlarla kiçik kvadrata ayrılmış
incə bir silikon layından ibarətdir.
ESO'dakı alimlər və mühəndislər CCD həssaslıq və ölçü sərhədlərini aşmağa kömək oldular.
Başlanğıcda CCDlər həqiqətən kiçik idi.
Vaxt keçdikcə bunun kimi daha da böyüdülər və bu gün 9000x9000 pikselə kimi böyüyüblər
yəni cəmi 81 meqapiksel.
Və bu böyük CCD'ler, milyardlarla piksellik kameralar istehsal etmək üçün birlikdə mozaika edilə bilər.
Əlbəttə bu yolun sonu deyil.
Texnologiya inkişafa davam edərkən, kosmosdan gələn işığın zəif çiskin selini tutmada
daha yaxşı olacaq olan detektorları səbirsizliklə gözləyə bilərik.
Bu Dr J, ESOcast üçün imza atır. Növbəti başqa bir kosmik macəra üçün yenidən bizə qoşulun.
Bu altyazı ESO-nun sifarişiylə ELVİN RUFULLAYEV tərəfindən tərcümə edilmişdir.