Ekstremalnie Wielki Teleskop Europejski - lub w skrócie E-ELT -
będzie największym na świecie teleskopem obserwującym w zakresie optycznym i bliskiej podczerwieni.
Na początku grudnia 2014, Rada ESO dała zielone światło na rozpoczęcie pierwszego etapu budowy teleskopu.
Witaj w ESOcast!
Najnowsza nauka i życie w kuluarach ESO, Europejskiego Obserwatorium Południowego.
Astronomia osiągnęła punkt, w którym większe teleskopy - dużo większe teleskopy -
są absolutnie niezbędne do tego, aby odpowiedzieć na wiele ważnych pytań.
Przez ponad dziesięć lat ESO współpracowało ze społecznością europejskich naukowców
nad budową takiego właśnie giganta - E-ELT.
Decyzja podjęta przez Radę ESO oznacza, iż kluczowe umowy,
włącznie z umowami na budowę kopuły i konstrukcji teleskopu, mogą być podpisywane zgodnie z planem.
Główne lustro teleskopu E-ELT będzie miało średnicę 39 metrów.
Będzie zbierało 13 razy więcej światła niż jakikolwiek inny obecny teleskop optyczny.
Główne lustro nie będzie lustrem pojedynczym.
Zamiast tego będzie się składało z 798 sześciokątnych elementów,
z których każdy będzie miał średnicę 1.4 metra i grubość zaledwie 5 cm.
E-ELT wykorzystuje nietypowy system optyczny wykorzystujący pięć zwierciadeł.
Obejmuje on zaawansowaną optykę adaptacyjną, która poprawia rozmycie obrazów astronomicznych spowodowane przez turbulencje atmosferyczne.
Optyka adaptacyjna wykorzystywana jest już przez Bardzo Duży Teleskop VLT należący do ESO.
Dzięki tej technice, E-ELT będzie w stanie dostarczać obrazów 15 razy ostrzejszych niż Kosmiczny Teleskop Hubble'a.
E-ELT będzie wyposażony w najnowsze instrumenty naukowe, których zadaniem będzie analiza światła zbieranego przez teleskop.
Kopuła E-ELT to naprawdę wielkie wyzwanie.
Przy wysokości 74 metrów i średnicy 86 metrów jest prawdziwym olbrzymem w porównaniu z obecnie istniejącymi kopułami.
Idealnym miejscem na E-ELT jest szczyt Cerro Armazones.
wzgórza o wysokości 3000 m, zaledwie 20 kilometrów od Obserwatorium Paranal w północnym Chile.
19 czerwca 2014 roku, część wierzchołka Cerro Armazones została wysadzona,
co stanowiło pierwszy krok do wyrównania szczytu.
Od tego dnia, praca na wzgórzu jak i na drodze z Paranal do Armazones, postępuje zgodnie z planem.
Budowa samego teleskopu zajmie około dekady.
Gdy już rozpocznie pracę, E-ELT zmierzy się z największymi wyzwaniami naukowymi naszych czasów.
Dostarczy obrazów planet wokół innych gwiazd i zbada ich atmosfery szukając biomarkerów.
E-ELT przyczyni się także istotnie kosmologii
mierząc właściwości pierwszych gwiazd i galaktyk we Wszechświecie
i badając naturę tajemniczej ciemnej materii i ciemnej energii.
A ponadto astronomowie, w pewien sposób, oczekują nieoczekiwanego - zaskakujących odkryć, które jeszcze dziś nie są przewidywane.
Ekstremalnie Wielki Teleskop Europejski będzie stanowił gigantyczny skok w naszej zdolności obserwowania otaczającego nas Wszechświata.
Największe na Ziemi oko na niebo zapewni nam bogactwo nowych odkryć
i zrewolucjonizuje wiele obszarów astronomii.
To świt nowej ery.
Tekst: ESO, tłumaczenie: Radosław Kosarzycki