Αστρονόμοι μέτρησαν με ακρίβεια το μέγεθος
του μακρινού νάνου πλανήτη Έρις για πρώτη φορά
Τον παρατήρησαν καθώς περνούσε μπροστά από ένα αχνό άστρο
χρησιμοποιώντας το βελγικό τηλεσκόπιο TRAPPIST στο αστεροσκοπείο La Silla του ESO
καθώς και άλλα δύο τηλεσκόπια στην Χιλή
Οι νέες παρατηρήσεις δείχνουν ότι η Έρις είναι σχεδόν πανομοιότυπος δίδυμος του Πλούτωνα σε μέγεθος
Η Έρις είναι και πολύ ανακλαστική
πιθανόν λόγω της κάλυψης της με ένα λεπτό στρώμα παγωμένης ατμόσφαιρας
Αυτό είναι το ESOcast!
Η τελευταία λέξη της επιστήμης και η ζωή στα παρασκήνια του ESO, του Ευρωπαϊκού Νότιου Αστεροσκοπείου.
Εξερευνώντας τα πέρατα του Σύμπαντος με τον Dr J, γνωστό και ως Dr Joe Liske.
Σε αυτό το επεισόδιο θα δούμε τις νέες παρατηρήσεις του μακρινού νάνου πλανήτη Έρις
καθώς περνούσε μπροστά από ένα μακρινό άστρο
-- ένα φαινόμενο που ονομάζεται απόκρυψη --
και τι αποκάλυψαν αυτά τα αποτελέσματα
Οι αποκρύψεις είναι σαν τις εκλείψεις
-- το μακρινό άστρο εξαφανίζεται πίσω από το αντικείμενο και επανεμφανίζεται στην άλλη πλευρά του --
Καθώς το παρατηρούμε από την Γη, η φωτεινότητα του μακρινού άστρου πέφτει ξαφνικά
και κατόπιν επανέρχεται το ίδιο ξαφνικά στο κανονικό της επίπεδο
Παρατηρώντας τα δύο φαινόμενα
οι αστρονόμοι μπορούν να εκτιμήσουν το μέγεθος και το σχήμα του σώματος που προκαλεί την απόκρυψη
Εάν γνωρίζουν και την μάζα του, τότε μπορούν να καθορίσουν και την πυκνότητά του
Αποκρύψεις αστέρων από μακρινά σώματα του Ηλιακού Συστήματος είναι πολύ δύσκολο να παρατηρηθούν
λόγω του μικρού μεγέθους των αντικειμένων
Όμως οι αποκρύψεις είναι συχνά ο μόνος τρόπος να γνωρίσουμε αυτά τα απομακρυσμένα σημάδια
μιας και είναι πολύ μακριά και πολύ μικρά για να τα δούμε, παρά μόνο σαν
αχνά φωτεινά σημεία, ακόμη και με τα ισχυρότερα τηλεσκόπια
Η μέθοδος της απόκρυψης επέτρεψε στους αστρονόμους να μάθουν περισσότερα
για τον νάνο πλανήτη Έρις
Η Έριδα αναγνωρίστηκε σαν μεγάλο αντικείμενο του εξώτερου Ηλιακού Συστήματος το 2005.
Η ανακάλυψη της ήταν ένας από τους λόγους που οδήγησε στην δημιουργία μιας νέας κατηγορίας σωμάτων
τους νάνους πλανήτες
και τον υποβιβασμό του Πλούτωνα από πλανήτη σε νάνο πλανήτη
Η Έρις είναι τρεις φορές μακρύτερα από τον Ήλιο απ' ότι ο Πλούτωνας
και μέχρι τώρα πιστεύαμε ότι ήταν 25 τοις εκατό μεγαλύτερη.
Οι νέες παρατηρήσεις όμως δείχνουν ότι είναι σχεδόν ίδια με τον Πλούτωνα
με διάμετρο περίπου 2330 χιλιομέτρων
Επειδή η Έριδα έχει δορυφόρο, την Δυσνομία
οι αστρονόμοι μπόρεσαν και υπολόγισαν την μάζα της
μέσω της μελέτης της τροχιάς του δορυφόρου.
Χρησιμοποιώντας την νέα διάμετρο και την μάζα, υπολόγισαν την πυκνότητα της Έριδας
η οποία φαίνεται να είναι μεγαλύτερη απ' ότι πιστεύαμε
Η Έριδα μοιάζει να είναι ένα πετρώδες σώμα με έναν πυκνό μανδύα πάγου
Ο νάνος πλανήτης ανακλά σχεδόν όλο το φώς που πέφτει επάνω του
-- η επιφάνεια του είναι πιο φωτεινή από το φρέσκο χιόνι στη Γη --
Η Έρις πιθανόν καλύπτεται από ένα πολύ λεπτό στρώμα παγωμένης ατμόσφαιρας
το οποίο αποτελείται από παγωμένο άζωτο και μεθάνιο
Είναι μάλλον αποτέλεσμα της ψύξης της ατμόσφαιρας της
καθώς η πολύ ελλειπτική τροχιά της την απομακρύνει από τον Ήλιο.
Αυτές οι σημαντικές παρατηρήσεις που έγιναν με σχετικά μικρά τηλεσκόπια
επέτρεψαν στους αστρονόμους να μετρήσουν τις ιδιότητες της Έριδας καλύτερα από ποτέ
Είναι ένα ακόμη βήμα προς την κατανόηση των μυστηριωδών αντικειμένων
που βρίσκονται στα μακρινά σημεία του Ηλιακού μας Συστήματος
Ο Dr J σας αποχαιρετά απο το ESOcast.
Ελάτε μαζί μου την επόμενη φορά για μια ακόμη κοσμική περιπέτεια
Το ESOcast είναι παραγωγή του ESΟ, του Ευρωπαϊκού Νότιου Αστεροσκοπείου.
Το ESΟ, το Ευρωπαϊκό Νότιο Αστεροσκοπείο
είναι ο κατ 'εξοχήν διακυβερνητικός οργανισμός της επιστήμης και της τεχνολογίας στην Αστρονομία
που σχεδιάζει, κατασκευάζει και χειρίζεται τα πιο προηγμένα επίγεια τηλεσκόπια του κόσμου.
Επιμέλεια υποτίτλων Βοσινάκης Ανδρέας www.ofa.gr
Τώρα που γνωρίσατε το ESO,
ταξιδέψτε "έξω από τον κόσμο" με το Hubble.
Το Hubblecast προβάλλει τις τελευταίες ανακαλύψεις του
πολυτιμότερου διαστημικού αστεροσκοπείου,
του διαστημικού τηλεσκοπίου της NASA και της ESA, Hubble.