Đây là chương trình ESOcast!
Với nền khoa học tiên tiến và những chuyện hậu trường của ESO, Đài thiên văn phía Nam của châu Âu.
Cùng khám phá ranh giới tận cùng của Vũ Trụ với Tiến sĩ J., hay Tiến sĩ Joe Liske.
Thợ săn Orion là một trong những chòm sao nổi tiếng nhất trên bầu trời
và là khung cảnh quen thuộc đối với nhiều nhà thiên văn học nghiệp dư và chuyên nghiệp.
Tin vân Orion có thể nhìn thấy bằng mắt thường với một vệt sáng mờ trong thanh kiếm của gã thợ săn.
Đám mây bụi và khí rực rỡ này cách Trái Đất 1500 năm ánh sáng,
và không ngừng mê hoặc các nhà thiên văn học từ những ngày đầu tiên sử dụng kính thiên văn.
Xuất hiện trước mắt là một cụm sao nhỏ màu xanh trắng được bao quanh bởi một màn sương mờ ảo,
Các khu vực bụi bặm rộng lớn của tinh vân từ lâu đã che giấu
một vườn ươm khổng lồ đầy ắp những ngôi sao trẻ, nóng bỏng.
Kính thiên văn Kính thiên văn Khảo sát bằng Ánh sáng Khả kiến và Hồng ngoại dành cho Thiên văn học,
hay VISTA,
đã chụp bức ảnh tuyệt đẹp này, tiết lộ nhiều bí mật bị che giấu của tinh vân.
VISTA là thành viên mới nhất của Đài thiên văn Paranal của ESO tại Chile,
và là chiếc kính thiên văn khảo sát lớn nhất thế giới, được trang bị một chiếc gương có đường kính 4,1m.
Nó được dành riêng cho việc lập bản đồ bầu trời trong khu vực hồng ngoại của quang phổ.
Bằng cách quan sát bằng ánh sáng hồng ngoại thay vì bằng ánh sáng khả kiến,
VISTA có thể nhìn xuyên qua đám khí và bụi dày đặc trong Tinh vân Orion.
Đó là do bước sóng hồng ngoại dài gấp hai lần bước sóng khả kiến,
Làm cho phần lớn bụi trong ảnh trở nên trong suốt, cho chúng ta nhìn thấy rõ những ngôi sao trẻ bên trong.
Không có kính thiên văn nào khác vừa có thể vừa nhìn xuyên qua đám bụi
để cho thấy nhiều đặc điểm bị chôn vùi trong Tinh vân Orion,
vừa thể hiện hết toàn bộ chi tiết tuyệt đẹp chỉ trong một bức ảnh.
Tại trung tâm của tinh vân là bốn ngôi sao sáng chói tạo thành cụm sao Trapezium,
một nhóm sao trẻ rất nóng đang tỏa ra bức xạ cực tím cực kỳ mạnh
dọn sạch môi trường xung quanh và làm cho đám khí phát sáng.
Quan sát trong ánh sáng hồng ngoại cũng cho phép VISTA phát hiện nhiều ngôi sao trẻ khác
nằm ở khu vực trung tâm không thể nhìn thấy trong ánh sáng khả kiến.
Trong khu vực bụi bặm này,
các vòi khí được nhiều ngôi sao trẻ bắn ra ngoài với tốc độ khoảng 700 000 km/h,
va chạm với đám khí và bụi xung quanh, kích thích chúng và khắc nên những hình khối màu đỏ kỳ lạ.
Những bí ẩn vô hình này cung cấp nhiều manh mối quan trọng cho các nhà thiên văn học
về sự ra đời và điều gì đang diễn ra trong các năm tháng đầu đời của sao.
Dẫu đây là một bức hình ấn tượng, đây chỉ là sự khởi đầu của những gì VISTA sẽ tiết lộ
với khả năng vô song của kính trong việc khảo sát bầu trời
một cách nhanh và sâu trong vùng hồng ngoại của quang phổ.
Tôi là Tiến sĩ J. đồng hành cùng chương trình ESOcast.
Lần sau hãy cùng tôi tham gia một cuộc phiêu lưu khác vào Vũ Trụ.
ESOcast được sản xuất bởi ESO, Đài thiên văn phía Nam của châu Âu.
ESO, Đài thiên văn phía Nam của châu Âu,
là tổ chức khoa học và công nghệ liên chính phủ hàng đầu trong lĩnh vực thiên văn học
thiết kế, xây dựng và vận hành nhiều kính thiên văn trên mặt đất tiên tiến nhất thế giới.
Transcription by ESO ; translation by — Thanh Sang Mai.