Nowy teleskop do mapowania nieba rozpoczął pracę w Obserwatorium ESO Paranal w Chile
i właśnie opublikowano pierwsze uzyskane przez niego zdjęcia.
Nazywa się VISTA - Visible and Infrared Survey Telescope for Astronomy.
Jest największym i najpotężniejszym teleskopem podczerwonym do przeglądów nieba.
To jest ESOcast!
Najnowsze badania naukowe oraz codzienna praca w ESO, Europejskim Obserwatorium Południowym.
Eksplorowanie dalekich granic z naszym gospodarzem Dr J, a.k.a. dr Joe Liske.
Cześć! Witam w kolejnym odcinku ESOcast.
Nawet dla obserwatorium takiego jak ESO, rozpoczęcie działania przez nowy teleskop, jest specjalnym wydarzeniem.
VISTA jest pierwszym teleskopem przeglądowym w Obserwatorium ESO Paranal, przeznaczonym do wykonywania map nieba w zakresie fal podczerwonych.
Wykona mapy nieba południowego z dużo większą dokładnością i ostrością niż kiedykolwiek do tej pory.
Właśnie opublikowano pierwsze zdjęcia, która pokazują, że VISTA działa bardzo dobrze.
Interesujące rzeczy znalezione przez VISTA będąc stanowić obiekty do dalszych badań
za pomocą sąsiadujących teleskopów ESO - takich jak cztery ośmiometrowe VLT
i przez inne obserwatoria na Ziemi i w kosmosie.
VISTA wykryje igły w kosmicznym stogu siana, które następnie VLT szczegółowo zbada,
aby astronomowie mogli zrozumieć czym te obiekty są i co dzieje się we Wszechświecie.
"Projekt VISTA został rozpoczęty przez Wielką Brytanię dziesięć lat temu.
Stworzono konsorcjum do jego zbudowania, a teraz został jednym z teleskopów ESO jako część brytyjskiej kontrybucji przy przystąpieniu do ESO."
Zwierciadło główne VISTA ma średnicę 4,1 metra,
co czyni go największym teleskopem na świecie całkowicie dedykowanym przeglądom nieba.
Zwierciadło jest także najdokładniej wyszlifowane wśród luster tych rozmiarów,
a konstrukcja była wielkim wyzwaniem.
Teleskop znajduje się w kopule blisko VLT na Cerro Paranal,
co oznacza, że dzieli najlepszej jakości warunki obserwacyjne tej lokalizacji.
W sercu VISTA znajduje się 3-tonowa kamera zawierająca 16 specjalnych detektorów
czułych na światło podczerwone i mających łącznie 67 megapikseli.
Olbrzymi instrument dostarcza najszerszego pokrycia nieba spośród astronomicznych kamer bliskiej podczerwieni.
"VISTA jest teleskopem z kamerą podczerwoną, a to pozwala nam patrzeć na niebo w sposób, którego nie zobaczymy za pomocą kamer optycznych.
W szcególności kamery podczerwone widzą obiekty chłodne,
obiekty na dużych przesunięciach ku czerwieni, albo obiekty schowane za obłokami pyłu."
VISTA wykona sześć wielkich przeglądów w ciągu pięciu lat.
Niektóre skupią się na małych obszarach nieba przez długie okresy czasu, aby wykryć ekstremalnie słabe i odległe obiekty,
a inne zobrazują całe niebo południowe.
Przeglądy będą badać rozmieszczenie galaktyk i gromad galaktyk,
pomogą odkryć tajemniczą naturę ciemnej materii i ciemnej energii
i spojrzeć na rzadkie obiekty - od niewielkich, ale niebezpiecznych asteroid bliskich Ziemi,
po najbardziej odległe kwazary we wczesnym Wszechświecie.
Nasza własna galaktyka Droga Mleczna i jej sąsiadki, Obłoki Magellana, także będą miały swoje własne przeglądy.
VISTA generuje kilkaset gigabajtów cennych danych każdej nocy obserwacyjnej.
To tyle ile wszystkie instrumenty VLT zebrane razem!
Ten strumień danych spływa do systemu archiwów ESO w kwaterze głównej w Niemczech,
a następnie są przesyłane do Wielkiej Brytanii w celu dalszego przetworzenia.
Pierwsze zdjęcia pokazują moc teleskopu w obrazowaniu dużych obszarów nieba szybko i głęboko.
Jeden z pierwszych opublikowanych obrazów VISTA pokazuje Mgławicę Płomień,
spektakularny obszar gazu i pyłu, w którym formują się gwiazdy.
Podczerwone oczy VISTA mogą patrzeć przez pył
i ujawnić gromadę gorących, młodych gwiazd w sercu obłoku.
Na dole szerokiego pola VISTA widać słabe kontury mgławicy Koński Łeb.
Teleskop VISTA uzyskał też dramatyczny widok w kierunku centrum Drogi Mlecznej.
Pole widzenia teleskopu i bardzo czułe detektory podczerwone jego kamery
pozwalają zobaczyć ponad milion gwiazd, z których wiele jest zwykle ukrytych za pyłem.
Gromada galaktyk w Piecu jest jedną z najbliższych bogatych kolekcji galaktyk.
Duże pole VISTA umożliwia wielu galaktykom gromady na zmieszczenie się na jednym zdjęciu,
w tym klasycznej galaktyce spiralnej z poprzeczką NGC 1375 w prawym dolnym rogu.
Unikalne zdjęcie pokazuje kilka imponujących możliwości VISTA.
"Użytkownikami VISTA nie będą jedynie europejscy astronomowie,
którzy ustanowili i określili pierwsze przeglądy nieba,
ale, ponieważ są one publiczne, wyniki będą dostępne na całym świecie,
astronomowie z całego świata będą używać ich do otrzymywania ciekawych wyników badań.
Wiele razy historia pokazała, że najciekawsze wyniki pochodzące z tego typu projektów
często są tym czego się najmniej spodziewano - po prostu nie wiem co to może być!"
VISTA da astronomom całkowicie nowy widok nieba południowego.
Wszyscy niecierpliwie czekamy na wyniki z tego potężnego nowego teleskopu w instrumentarium ESO.
Tutaj Dr J, kończę ESOcast.
Dołączcie do mnie kolejnym razem w nowej kosmicznej przygodzie.
ESOcast został wyprodukowany przez ESO - Europejskie Obserwatorium Południowe. www.eso.org
ESO jest wiodącą naukową i technologiczną organizacją międzyrządową do badań astronomicznych,
projektującą, budującą i operującą najbardziej zaawansowanymi na świecie teleskopami naziemnymi.
Tłumaczenie: Krzysztof Czart