Ένα νέο τηλεσκόπιο για την χαρτογράφιση του ουρανού μπαίνει σε λειτουργία στο παρατηρητήριο του ESO στο Πάραναλ της Χιλής
και μόλις κυκλοφόρησαν οι πρώτες του φωτογραφίες.
Ονομάζεται VISTA , η αλλιώς Τηλεσκόπιο Ορατού και Υπερύθρου για έρευνα για την Αστρονομία,
και είναι το μεγαλύτερο και ισχυρότερο τηλεσκόπιο για έρευνα στο υπέρυθρο που φτιάχτηκε ποτέ.
Αυτό είναι το ESOcast.
Η τελευταία λέξη της επιστήμης και η ζωή στα παρασκήνια του ESO, του Ευρωπαικού Νότιου Παρατηρητήριου.
Εξερευνώντας τα πέρατα του σύμπαντος με τον Dr. Joe Liske -ή αλλιώς Dr J.
Σας καλωσορίζω σε ένα ακόμη επεισόδιο του ESOcast.
Ακόμη και για ένα παρατηρητήριο όπως το ESO, είναι πολύ σημαντική η αρχή λειτουργίας ενός νέου τηλεσκοπίου.
Το VISTA είναι το πρώτο τηλεσκόπιο για έρευνα στο παρατηρητήριο του ESO στο Paranal και στόχος του είναι η χαρτογράφιση του ουρανού στο υπέρυθρο.
Θα εξετάσει το νότιο ουρανό σε μεγαλύτερο βάθος και με μεγαλύτερη οξύτητα από κάθε άλλο τηλεσκόπιο.
Η υψηλή απόδοση του VISTA αποτυπώνεται στις πρώτες κιόλας φωτογραφίες του.
Ενδιαφέρουσες ανακαλύψεις του VISTA θα αποτελέσουν στόχους για λεπτομερή έρευνα
και από τα δυο γειτονικά τηλεσκόπια του ESO –όπως το σύστημα VLT διαμέτρου 8 μέτρων που αποτελείται από τέσσερα επιμέρους τηλεσκόπια -
και από άλλα παρατηρητήρια επίγεια και μη.
Το VISTA θα ανακαλύψει βελόνες στα άχυρα και το VLT θα τις μελετήσει λεπτομερώς
έτσι ώστε οι αστρονόμοι να καταλάβουν τι κρύβει στο σύμπαν.
"Η ιδέα του VISTA συλλήφθηκε πριν 10 χρόνια στις ΗΠΑ
Μια ομάδα σχηματίστηκε και το κατασκεύασε και τώρα είναι πλέον ένα τηλεσκόπιο προσφορά του Ηνωμένου Βασίλειου που έγινε πρόσφατα μέλος του ESO."
Το VISTA έχει ένα κύριο κάτοπτρο διαμέτρου 4,1 μέτρων,
που το καθιστά το μεγαλύτερο τηλεσκόπιο στον κόσμο που ασχολείται αποκλειστικά με την μελέτη του ουρανού.
Το κάτοπτρό του είναι το πιο παραβολοειδές που κατασκευάστηκε ποτέ, συγκριτικά με το μέγεθος και την ποιότητα του
και η κατασκευή του ήταν μεγάλη πρόκληση.
Το τηλεσκόπιο είναι τοποθετημένο μέσα σε ένα θόλο κοντά στο VLT του ESO στο Cerro Paranal,
που σημαίνει ότι βρίσκεται κι αυτό σε τοποθεσία με άριστες συνθήκες παρατήρησης.
Στην καρδιά του VISTA είναι τοποθετημένη μια κάμερα 3 τόνων που περιλαμβάνει 16 ειδικούς ανιχνευτές
ευαίσθητους στο υπέρυθρο, 67 megapixels
Αυτό το τεράστιο όργανο προσφέρει το ευρύτερο πεδίο ουρανού από οποιαδήποτε άλλη κάμερα εγγυς-υπερύθρου.
"Το VISTA είναι ένα τηλεσκόπιο με μια κάμερα υπερύθρου που μας δίνει εικόνες του ουρανού που δεν μπορούμε να δούμε με μια κάμερα ορατού φωτός."
Συγκεκριμένα, οι κάμερες υπερύθρου "βλέπουν" αντικείμενα σε χαμηλές θερμοκρασίες
αντικείμενα με μεγάλη μετατόπιση προς στο ερυθρό, και αντικείμενα που βρίσκονται πίσω από σύννεφα σκόνης"
Το VISTA θα εκτελέσει 6 μεγάλες έρευνες συνολικά τα επόμενα 5 χρόνια.
Μερικές εστιάζουν σε μικρά πεδία ουρανού για μεγάλες περιόδους για την ανίχνευση εξαιρετικά αμυδρών και μακρινών αντικειμένων
ενώ άλλες φωτογραφίζουν ολόκληρο τον νότιο ουρανό.
Οι έρευνες μελετούν την κατανομή των γαλαξιών και των γαλαξιακών σμηνών,
βοηθούν στην ανακάλυψη της μυστηριώδους φύσης της σκοτεινής ύλης και σκοτεινής ενέργειας
και ψάχνουν για σπάνια αντικείμενα -από μικρούς αλλά επικίνδυνους αστεροειδείς κοντά στη Γη
μέχρι τους πιο μακρινούς ημιαστέρες του Σύμπαντος.
Επιπλέον θα γίνουν έρευνες και όσον αφορά το Γαλαξία μας και την γειτονιά του, τα Νέφη του Μαγγελάνου.
Το VISTA καταγράφει μερικές εκατοντάδες gigabytes δεδομένων κάθε νύχτα παρατήρησης.
Όσο περίπου όλα τα όργανα του συστήματος VLT μαζί!
Αυτά τα δεδομένα μεταφέρονται στο σύστημα αρχείων του ESO στα κεντρικά στη Γερμανια
και στέλνονται στο Ηνωμένο Βασίλειο για περαιτέρω ανάλυση.
Οι πρώτες εικόνες δείχνουν τη δυνατότητα του τηλεσκοπίου να φωτογραφίζει μεγάλες περιοχές βαθέως ουρανού ταχύτατα.
Σε μια από τις πρώτες εικόνες του VISTA που κυκλοφόρησαν βλέπουμε ένα νεφέλωμα (γνωστό ως flame nebula)
μια εντυπωσιακή περιοχή από αέρια και σκόνες όπου σχηματίζονται νέα αστέρια.
Τα υπέρυθρα μάτια του VISTA μπορούν να δουν μέσα από σύννεφα σκόνης
και να αποκαλύψουν το σμήνος από θερμά νέα αστέρια στην καρδιά του νέφους.
Στο κάτω μέρος του ευρέως πεδίου του VISTA φαίνεται αμυδρά η φιγούρα του νεφελώματος της κεφαλής του αλόγου.
Το VISTA φωτογράφισε ακόμα το κέντρο του Γαλαξία μας.
Το ευρύ πεδίο του τηλεσκοπίου και οι εξαιρετικά ευαίσθητοι υπέρυθροι ανιχνευτές της κάμερας του
μας επιτρέπουν να δούμε πάνω από ένα εκατομμύριο αστέρια, τα περισσότερα από τα οποία είναι κρυμμένα πίσω από σύννεφα σκόνης.
Το σμήνος γαλαξιών Fornax είναι ένα από τα κοντινότερα σε μας και πλούσια σε γαλαξίες σμήνη.
Το ευρύ πεδίο του VISTA επιτρέπει να φωτογραφίζονται πολλά γαλαξιακά σμήνη μαζί
περιλαμβανομένου του κλασσικού ραβδωτού σπειροειδούς γαλαξία NGC 1365 κάτω δεξιά.
Αυτή η μοναδική εικόνα αναδεικνύει μερικές από τις δυνατότητες του VISTA.
"Οι χρήστες του VISTA δεν θα είναι μόνο οι Ευρωπαίοι αστρονόμοι
που ασχολήθηκαν αρχικά με τις έρευνες αυτές,
αλλά επειδή είναι δημόσιες και τα αποτελέσματα τους θα είναι διαθέσιμα παγκοσμίως,
αστρονόμοι από όλο τον κόσμο θα το χρησιμοποιούν για να εξάγουν ενδιαφέροντα αποτελέσματα.
Και, η ιστορία έχει δείξει ότι τα πιο ενδιαφέροντα αποτελέσματα από έρευνες σαν κι αυτές
είναι συνήθως τα πιο απρόσμενα"
Το VISTA θα δώσει στους αστρονόμους μια τελείως διαφορετική εικόνα του νότιου ουρανού
και όλοι αναμένουμε τα αποτελέσματα αυτού του ισχυρού εργαλείου του ESO.
Ηταν το ESOcast με τον Dr.J.
Ελάτε μαζί μας την επόμενη φορά για μια ακόμη κοσμική περιπέτεια
Το ESOcast είναι παραγωγή του ESO, του Ευρωπαικού Νότιου Παρατηρητήριου. www.eso.org
To ESO είναι ο κατ΄εξοχήν διακυβερνητικός οργανισμός της επιστήμης και της τεχνολογίας στην αστρονομία.
Σχεδιάζει, κατασκευάζει και χρησιμοποιεί τα πιο προηγμένα επίγεια τηλεσκόπια του κόσμου.